• ربات کراودفاندینگ دات‌آی‌آر
  • 9 می 20
  • ربات

آیا تا به حال واژه کراودفاندینگ را شنیده اید؟ آیا می‌دانید که این مفهوم چقدر مفید است؟ کراود فاندینگ در واقع نمونه مدرن شده ضرب المثل معروف “قطره قطره جمع گردد وانگهی دریا شود” و یا نمونه‌ای از “آیین باستانی گلریزان” خودمان است که برای کمک به افراد مستنمند و نیازمند برگزار می‌شد. بنابراین ما چندان هم با این مفهوم ناآشنا نیستیم. در این مقاله قصد داریم به بررسی مفهوم کراودفاندینگ بپردازیم. پس از آشنایی مختصر با آن به بررسی وضعیت آن در ایران و جهان بپردازیم. در نهایت مفصلا وضعیت کراودفاندینگ در سیستم‌های دانشگاهی ایران و جهان را نقد خواهیم کرد. امیدواریم که مفید واقع شود.

در ابتدا اگر با معنای تامین مالی جمعی و یا کراودفاندینگ آشنا نیستید تعریف مختصری از آن را با هم مطالعه می‌کنیم

“سرمایه‌گذاری جمعی (به انگلیسی: Crowdfunding) که برخی اوقات تأمین سرمایه از اجتماع یا تأمین مالی جمعی نیز نامیده می‌شود، معمولاً مشارکت جمعی توسط افرادی که سرمایه‌گذاری مشترک می‌کنند نامیده می‌شود. این فرآیند اغلب از طریق اینترنت انجام می‌شود تا از تلاش‌های یک کارآفرین توسط عموم جامعه یا سازمان‌ها حمایت شود. تأمین مالی جمعی برای اهداف متنوعی نظیر درمان بیماری تا چاپ کتاب، حمایت مالی هنرمندان تا طرفداران کمپین‌های انتخاباتی و تأمین سرمایه لازم برای راه اندازی یک کسب و کار نوپا یا کسب و کار کوچک کاربرد دارد. در واقع می‌توان سرمایه‌گذاری جمعی را یک روش اینترنتی برای تأمین سرمایه مالی معرفی کرد که به کسب و کارها و سازمان‌ها کمک می‌کند تا از طریق کمک‌های بلاعوض یا سرمایه‌گذاری اشخاص متعدد بتوانند ایده‌هایشان را عملی سازند.” (منبع: ویکی‌پدیا)

تا به اینجا که با واژه تامین مالی آشنا شدیم، ظاهرا چیز جالب و مفیدی است. حال سوال اینجاست که آیا چنین پلتفرمی قابلیت پیاده‌سازی در محیط دانشگاهی را دارد؟ در پاسخ به این سوال باید به بررسی چندین عامل بپردازیم.

وضعیت کراودفاندینگ در ایران چگونه است؟

کراود فاندینگ در واقع نمونه مدرن شده ضرب المثل معروف “قطره قطره جمع گردد وانگهی دریا شود” و یا نمونه‌ای از ” آیین باستانی گلریزان” خودمان است که برای کمک به افراد مستنمند و نیازمند برگزار می‌شد. بنابراین ما چندان هم با این مفهوم ناآشنا نیستیم. در ایران نیز خوشبختانه در سال‌های گذشته گام‌های خوبی در این زمینه برداشته شده است.

به عنوان مثال دونیت یک پلتفرم کراودفاندینگ ایرانی است که در حال حاضر بر روی تامین سرمایه پروژه‌هایی که تاثیرات اجتماعی دارند، تمرکز کرده است.

وب سایت دونیت

از نمونه دیگر پلتفرم‌های کراودفاندینگ می‌توان به وب‌سایت مهربانه اشاره کرد. مهربانه پلتفرم تامین جمعی مالی با مدل اهدا برای اهداف خیریه، اجتماعی، بشر دوستانه و غیر انتفاعی است. در مقایسه با خیریه‌های سنتی، مهربانه حمایت‌های کاربران را برای پروژه‌های مشخص (با اهداف، هزینه و زمان‌بندی مشخص) جذب کرده و شفافیت کاملی در اجرای فعالیت‌هایش اعمال می‌کند.

وب سایت کراودفاندینگ مهربانه

همانطور که گفته شد این مراکز که به آنها پلتفرم گفته می‌شود، واسطی بین پروژه‌ها و حامیان مالی به شمار می‌آیند که بیشتر با تعریف پروژه‌های انسان‌دوستانه سعی در بهبود وضعیت معیشتی، بهداشتی و فرهنگی نقاط‌ محروم و یا کودکان کار و … در کشور دارند. هرچند که این مراکز وضع و حالی عالی ندارند، اما چرخ کراودفاندینگ در کشور در حال گردش است و این امر خود جای امیدواری دارد.

وضعیت کراودفاندینگ در امور آموزشی کشور چگونه است؟

با نگاه اجمالی به پروژه‌های تعریف شده در مراکز نام برده می‌توان پی برد که تعداد پروژه‌های آموزشی تعریف شده در این مراکز کم نیستند. از مرمت یک کلاس درس فوری واضطراری گرفته تا ساخت مدرسه پیش ساخته روستای سیف آباد جزو مواردی هستند که چشم امید را برای حمایت و سرمایه‌گذاری جمعی در پروژه‌های آموزشی باز نگاه می‌دارد. البته پروژه‌های مرتبط با دانشگاه و دانشجویان چندان زیاد نیست. ولی در این حین پروژه‌هایی همچون تامین هزینه یک ترم تحصیل پنج دانشجوی نیازمند نیز وجود دارند که حمایت مالی شده‌اند. بنابراین کراودفاندینگ ایران در بخش آموزشی، بیشتر روی مسائل مرتبط با تجهزیات و ساخت مدارس روستایی تمرکز دارد.

وضعیت کراودفاندینگ در امور آموزشی

کراودفاندینگ در دانشگاه‌ها چگونه است؟

برای پاسخ به این سوال ابتدا باید به تحلیل و بررسی کارهای انجام شده در دانشگاه‌های خارج از کشور بپردازیم. با جستجو در وب‌سایت کراودفاندینگ انگلستان در می‌یابیم که وضعیت کراودفاندینگ در حوزه دانشگاهی بسیار پر رونق است. به گونه‌ای که تنها بالغ بر ۶۸۰ پروژه دانشگاهی در این وب‌سایت تعریف شده است. البته حجم بسیار زیادی از این پروژه‌های برای تامین مالی هزینه‌ شهریه‌های دانشگاهی است. بسیاری از این تامین سرمایه‌ها به صورت وام و یا قرض به دانشجویان و والدین آنها واگذار می‌شود و در نهایت دانشجویان پس از اتمام دوره تحصیل این بدهی را به صورت اقساط و یا یکجا به پلتفرم اهدا کننده باز می‌گردانند.

پروژه های موفق کراودفاندینگ  - crowdfunding

چرا یک فرد باید هزینه‌های تحصیل فرد دیگری را پرداخت کند؟

این سوالی است که در پیش‌نویس مقاله منتشر شده در وب‌سایت the balance پرسیده شده است. و اما پاسخ!

در پاسخ باید گفت که گاهی اوقات تامین‌کنندگان مالی، دانشجویان یا والدین و یا افرادی هستند که اقوامشان در دانشگاه‌ها مشغول به تحصیل هستند. به این دلیل که این افراد وضعیت مالی خوبی دارند تمایل دارند تا هزینه هم‌دانشگاهیان و یا خویشاوندان را بپردازند. در نهایت پلتفرم‌ها با واسطه‌گری میان دانش‌آموزان و یا دانشجویان از یک طرف، و تامین کنندگان از سوی دیگر یک حاشیه امن برای هر دو طرف ایجاد می‌کند. از این رو نیازی به مواجهه رو در روی سرمایه‌گذاران و تامین‌شوندگان نیست و پلتفرم‌ها تمام این کارها را در دست می‌گیرند. همچنین ریسک بازپس گیری پول پس از اتمام تحصیل نیز به نوعی به گردن پلتفرم‌‌ها خواهد بود.

نکته جالب اینجاست که برخی از دانشگاه‌ها قوانین خاصی برای کراودفاندینگ تبیین کرده‌اند. به عنوان مثال در دانشگاه کلورادو قوانینی وضع شده است که دانشجویان را از راه‌اندازی کمپین‌های شخصی و یا دخالت دادن کمپین‌های عمومی سوم شخص (third-party) منع می‌کند. بر این اساس اینگونه گمان می‌رود که بنای چنین قوانینی حاکی از رونق داشتن فعالیت‌های تامین هزینه به صورت جمعی است.

آینده کراودفاندینگ در دانشگاه‌های ایران

بر اساس آنچه که تا کنون خواندیم، این گونه می‌توان نتیجه‌گیری کرد که وضعیت کراود فاندینگ در ایران در مقایسه با کشور‌های توسعه یافته فاصله بسیار زیادی دارد. چرا که حتی در مصاحبه‌ای با مدیر عامل پلتفرم دونیت، اینگونه برداشت می‌شد که این مرکز نتیجه‌ای که باید در ۴ سال متمادی به آن حصول پیدا می‌کرد را نگرفته و وضعیت این پلتفرم خیلی خوب نیست.

در مورد وضعیت کراودفاندینگ در دانشگاه‌ها نیز باید امیدوار بود که در ابتدا مردم آشنایی بیشتری با این مفهوم پیدا کنند و پروژه‌های موفقی مانند کیک استارتر (وب‌سایت حامی استارتاپ‌ها و ایده‌های خلاق که به صورت کراود فاندینگ جذب سرمایه می‌کند) شروع به فعالیت کنند، پس از آن فرصت برای کراودفاندینگ در دانشگاه‌ها نیز باز خواهد شد. البته این نکته حائز اهمیت است که با تعریف پلتفرم‌های جدید توسط استارتاپ‌های نوپا می‌توان به این امید بود که شاهد روی کار آمدن پلتفرم کراودفاندینگ خاص در زمینه پروژه‌های دانشگاهی باشیم. اگر چنین بستری فراهم شود، بی‌شک بسیاری از پروژه‌ها و تحقیقات علمی کشور نیز که توسط دانشجویان انجام می‌شود تامین هزینه می‌شوند و خود عاملی برای رشد و شکوفایی کشور عزیزمان ایران است.

کیک استارتر - kickstarter

نتیجه گیری

در این مقاله به بررسی ساختار تامین مالی جمعی و یا کراودفاندینگ پرداختیم. همچنین خلاصه‌ای از وضعیت کراودفاندینگ در ایران را بررسی نموده و برخی از پلتفرم‌های معروف و موفق در این زمینه در کشورمان را نیز معرفی کردیم. پس از آن به کراودفاندینگ در حوزه آموزش پرداختیم. در نهایت با تحلیل تلاش‌های تامین مالی جمعی در دانشگاه‌های جهان و ایران فضای این گونه حرکات را در دانشگاه‌های کشور مورد ارزیابی قرار دادیم.

امید بسیار داریم که اینگونه اقدامات در ایران نیز با قوت هر چه تمام تر شکل گیرد و دیگر هیچ کس به خاطر شرایط مالی از قطار موفقیت عقب نماند.

منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *