• ربات کراودفاندینگ دات‌آی‌آر
  • 3 ژوئن 20
  • ربات

تامین ­مالی جمعی

تامین­ مالی جمعی (Crowdfunding) یکی از شیوه­ های نوین تامین­ مالی است که بسط و گسترش آن­ را می ­توان حاصل پیشرفت فناوری اطلاعات و ارتباطات در کنار اقبال و اعتماد عمومی دانست. در واقع نوعی جمع­ سپاری است که مشتریان نقش سرمایه ­گذاران را ایفا کرده و بصورت یک کانال تامین­ مالی مؤثر برای دریافت مقدار اندکی سرمایه از جمعیت جهت سرمایه­ گذاری­ های متوسط تعریف می­ شود. یک راه جدید تامین­ سرمایه برای پروژه­ های جدید و طرح­ های نوآورانه و کسب ­وکارهای کوچک است که اغلب برای شرکت­ های استارت­ آپ مورد استفاده قرار می ­گیرد و بعنوان یک “فراخوان عمومی” اساسا از طریق اینترنت برای تامین­ منابع مالی در قالب کمک­ های مالی یا در ازای برخی پاداش­ ها و یا به صورت سهام، به منظور حمایت از ایده­ ها و طرح ­ها برای مقاصد خاص تعریف می­ شود.  مهمترین ویژگی این شیوه تأکید بر تمرکززدایی است و یک ساختار شبکه ­ای را در تامین­ مالی ایجاد می­ کند که در رقابت با الگوهای سنتی واسطه­ گری مالی به حذف واسطه مالی (بانک) درتامین­ مالی می­ انجامد.

تامین­ سرمایه از این روش برای شرکت‌های بزرگ به‌ خصوص شرکت‌هایی که در بورس و فرابورس پذیرش شده‌اند منع شده است تا رقابت صرفا برای تامین­ سرمایه شرکت‌های کوچک و دارای طرح و ایده‌‌ی نو صورت پذیرد.

تامین­ مالی جمعی مدل‌های مختلفی دارد اعم از:

جمع‌سپاری اهدا که شامل جمع‌سپاری مبتنی بر بخشش و پاداش است از معمول ترین اشکال جمع‌سپاری و انتخابی مناسب برای سازمان‌های غیرانتفاعی، اهداف اجتماعی، پروژه های هنری، و توسعه کالاها به شمار می‌رود. مدل مبتنی بر اهدا معمولا برای پروژه‌های خیریه، اجتماعی، بشردوستانه و غیرانتفاعی کاربرد دارد. سرمایه­ گذاری جمعی مبتنی ­بر پاداش بزرگترین چارچوب تامین ­مالی به صورت آنلاین است و رشد سریع تری در میان انواع سرمایه­گذاری مالی جمعی دارد. در این مدل، حامیان همانند مشتریان عمل می­ کنند، زیرا مدل اصلی کسب­ وکار در­ این سیستم عامل، بر اساس “پیش­ خرید” می باشد و زمانی­که سرمایه ­گذار بررسی می­ کند که آیا پروژه­ های پیش­ فروش را تامین­ مالی کند، رفتار آنلاین آنها همانند مشتریان برای خرید کالا می ­باشد.

جمع‌سپاری مبتنی بر سرمایه گذاری، با منفعت‌های مالی همراه است که جمع سپاری مبتنی بر بدهی و جمع سپاری مبتنی بر سهم از انواع آن است.

ساختار جمع‌سپاری مبتنی بر سهام شبیه به سرمایه گذاری سهام خصوصی است. این مدل زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که کارآفرین گروهی از مردم را به جای فرشتگان کسب و کار یا دیگر سرمایه‌گذاران خصوصی جهت جذب سرمایه انتخاب می کند. این نوع جمع‌سپاری معمولا محدود به بازارهای سرمایه و ترتیبات بانکی می شوند و بنابراین میزان تامین­ مالی، جغرافیا و امکان بازاریابی در آن‌ها دارای اهمیت است. در این مدل، تامین کنندگان سرمایه می توانند از منافع مانند حق رای و تقسیم سود بهره مند شوند.

در تامین­ مالی جمعی سهام­ محور، فرشتگان کسب ­وکار و سرمایه ­گذاران در ازای بخشی از سهام شرکت اقدام به سرمایه­ گذاری می­ کنند. هر سرمایه­ گذار در نقش یک فرشته کسب­ وکار می ­باشد. فرشتگان کسب ­وکار (business angels) به افراد ثروتمند و کارآفرین اطلاق می­ شود که در ازای تامین­ مالی قسمتی از سهام شرکت را دریافت می­ کنند. آنها با توجه به ریسک بسیار بالایی که از تامین مالی متحمل می ­شوند، انتظار بازدهی زیادی از رشد سهام شرکت و موفقیت کسب ­وکار دارند.

در مدل مبتنی ­بر مشارکت که معمولاً بودجه موردنیاز توسعه یک کسب‌ وکار نوپا یا در حال‌ توسعه تامین­ می‌شود، تامین ­کننده منابع، نقش مشارکت‌کننده پروژه را دارد و در سود و زیان پروژه شریک است که دستورالعمل تامین­ مالی جمعی که از سوی شورای عالی بورس و اوراق بهادار به‌طور رسمی ابلاغ‌ شده نیز مبتنی­ بر مشارکت است.

ارکان تامین مالی در مدل سازمان بورس:

با توجه به دستوالعمل تامین­ مالی جمعی کسب و کارهای نوپا و با توجه به فرایندهای اجرایی آن، ارکان این روش عبارتند از:

  • سازمان بورس به عنوان بالاترین مرجع که وظیفه صدور مجوز را بر عهده دارد.
  • عامل یا عامل تامین­ مالی جمعی: یکی از نهادهای مالی دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار یا شخصی حقوقی است که پس از عقد قرارداد همکاری با نهادهای مالی دارای مجوز و اخذ مجوز فعالیت تامین­ مالی جمعی، با تأیید کارگروه ارزیابی فرابورس، طبق مقررات این دستورالعمل برای تامین­ منابع مورد نیاز پروژه‌های مختلف به‌صورت برخط اقدام می‌کند.
  • متقاضی: منظور متقاضی تامین­ منابع مالی است که به عامل مراجعه می‌کند.
  • تامین­ کننده: منظور شخص حقیقی و حقوقی تامین‌کننده منابع‌ موردنیاز متقاضی است.
  • ناظر فنی/مالی: شخص حقیقی یا حقوقی مورد تایید فرابورس ایران است که حسب درخواست عامل یا کارگروه ارزیابی نسبت به ارزیابی اولیه یا نظارت بر حسن اجرای پروژه تعریف ‌شده توسط متقاضی تامین­ مالی جمعی اقدام می‌کند.
  • کارگروه ارزیابی: به‌منظور بررسی شرایط اعطای مجوز فعالیت به متقاضیان عاملیت تامین­ مالی جمعی، مطابق این دستورالعمل، تشکیل می شود.

فرآیند تامین مالی جمعی

پس از ارائه طرح از طرف متقاضی(که باید یک شخص حقوقی باشد)، ابتدا قرارداد رسمی تامین مالی جمعی میان متقاضی و عامل منعقد می­ گردد. عامل طی یک فراخوان از طریق سکو با اعلان درخواست، متقاضی را به تامین­کنندگان معرفی کرده و اقدام به تامین­ مالی می ­کند. سپس کارگروه ارزیابی که متشکل از پنج نفر است (۱نفر به نمایندگی از رئیس سازمان، ۲ نفر به نمایندگی از فرابورس و ۲ کارشناس تامین مالی با پیشنهاد فرابورس و تایید رئیس سازمان) تشکیل می­ شود. حسب درخواست عامل یا کارگروه ارزیابی، شخص حقیقی یا حقوقی مورد تایید فرابورس به عنوان ناظر فنی/مالی انتخاب می­ شود که نسبت به ارزیابی اولیه یا نظارت بر حسن اجرای طرح اقدام میکند. در تامین مالی جمعی، تامین­ کننده منابع (که باید تحت نظارت سازمان بوده و دارای کد بورسی باشد)، نقش مشارکت کننده در طرح را داشته و در سود و زیان طرح شریک می­ باشد حوزه جغرافیایی اجرای طرح در داخل کشور بوده، اما جمع­ آوری منابع مالی مورد نیاز طرح ­ها از تامین­ کنندگان خارج از کشور نیز بلامانع می ­باشد.

موفقیت یا شکست تامین مالی جمعی ارتباط تنگاتنگی با رفتارهای اجتماعی دارد، بنابراین بررسی رفتار مردم و مشاهده چالش‌های احتمالی در این حوزه ضروری است.

منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *