• ربات کراودفاندینگ دات‌آی‌آر
  • 30 می 20
  • ربات

نسبتهای مالی :

 

نسبت­های مالی با استفاده از اقلام مندرج در صورت­های مالی (ترازنامه و صورت سود و زیان) محاسبه و ارائه می­شود.

 نسبت­های مالی در ۵ گروه به شرح زیر طبقه بندی می­شود:

 

۱-  تجزیه و تحلیل سرمایه در گردش

۲-  نسبت­های نقدینگی

۳-  نسبت­های فعالیت

۴-   نسبت­های سرمایه گذاری 

۵-  نسبت­های سود آوری

 

 ۱-تجزیه و تحلیل سرمایه در گردش:

  

دارایی جاری – بدهی جاری = سرمایه در گردش

  

معیاری است که از آن برای سنجش توانایی واحد تجاری در پرداخت تعهدات کوتاه مدت استفاده می­شود، هدف از سرمایه در گردش این است که عوامل مؤثر در تغییرات وضعیت مالی شناخته شده و موجبات افزایش یا کاهش وجه نقد مورد نیاز در فعالیت­های جاری واحد تجاری تعیین گردد.

 متوسط صنعت: بالا باشد بهتر است.

  

 

 

۲-نسبت­های نقدینگی :

 نسبت­های نقدینگی توانایی یک واحد تجاری را در واریز تعهدات کوتاه مدت نشان می­دهد. این نسبت­ها از مقایسه­ی دارایی جاری یا اقلام تشکیل دهنده­ی آن با بدهی­های جاری به دست می­آیند و به صورت عدد یا درصد نشان داده می­شود. اهم نسبت­های نقدینگی عبارت­اند از: ۱- نسبت جاری ۲- نسبت آنی (سریع)

 

الف: نسبت جاری:

 

بدهی­های  جاری / دارایی­های جاری = نسبت جاری

  

نسبت جاری نشان می­دهد که در مقابل هر یک ریال بدهی جاری چند ریال دارایی جاری وجود دارد و از نظر بستانکاران (اعتبار دهندگان) کوتاه مدت و مدیران واحد تجاری از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

 

متوسط صنعت: بالا باشد بهتر است.

 

 ب: نسبت آنی (سریع):

  

بدهی جاری / (مطالبات + سرمایه گذاری های کوتاه مدت + وجوه نقد ) = نسبت سریع

 

 

نسبت سریع توانایی انجام تعهدات جاری واحد تجاری را در شرایطی که فروش موجودی کالا به سهولت امکان­پذیر نمی­باشد، نشان می­دهد. بسیاری از تحلیل­گران مالی معتقدند که نسبت سریع ۱ مطلوب می­باشد.

 زیرا بیانگر آن است که در مقابل هر یک ریال بدهی جاری یک ریال دارایی جاری به صورت نقد و یا دارایی قابل تبدیل به وجه نقد در مدتی کوتاه وجود دارد.

 

متوسط صنعت: بالا باشد بهتر است.

 

۳- نسبت­های فعالیت:

 

نسبت­های فعالیت کارایی مدیران را در استفاده از دارایی­ها (منابع مالی در اختیار مدیران) نشان می­دهد و با بررسی آن­ها می­توان حد کفایت واحد سرمایه­گذاری واحد تجاری در دارایی­های جاری و بلند مدت را به دست آورد. مهم­ترین نسبت­های فعایلت عبارت­اند از:

 

۱- نسبت گردش دارایی­ها ۲- دوره وصول مطالبات ۳- دوره گردش کالا ۴- دوره گردش عملیات  ۵- نسبت کالا به سرمایه در گردش ۶- گردش سرمایه جاری ۷- دوره واریز بستانکاران

 

۱- نسبت گردش دارایی­ها:

 

جمع دارایی­ها/ فروش خالص = نسبت گردش دارایی­ها

 

 

نسبت گردش دارایی­ها کارایی مدیریت را در اداره­ دارایی­ها جهت ایجاد فروش نشان ماده بالا بودن نسبت گردش دارایی­ها بیان­گر کارایی بیشتر مدیریت در بکارگیری دارایی­ها است و پایین بودن آن نشان­دهنده سرمایه گذاری زیاد در دارایی­ها یا پایین بودن فروش و یا هر دو مورد می­باشد.

 

متوسط صنعت: بالا باشد بهتر است.

 

۲- نسبت دوره وصول مطالبات:

 

دوره وصول مطالبات برای ارزیابی سیاست­های اعتباری مورد استفاده قرار می­گیرد و نشان می­دهد که چند روز طول می­کشد تا مطالبات ناشی از فروش، وصول گردد. برای تعیین دوره وصول مطالبات ابندا باید دفعات گردش مطالبات را با استفاده از رابطه زیر تعیین نمود.

 

 

متوسط مطالبات/ فروش سالیانه (نسیه)= دفعات گردش مطالبات

 

 

دفعات گردش مطالبات نشان می­دهد که به طور متوسط در طول یک سال چند مرتبه مطالبات وصول می­شوند.

 

در رابطه فوق متوسط مطالبات به شرح زیر محاسبه می­شود:

 

۲/مطالبات پایان دوره+ مطالبات اول دوره= متوسط مطالبات

 

پس از محاسبه دفعات گردش مطالبات، دوره وصول مطالبات با استفاده از رابطه زیر تعیین می­شود:

  

دفعات گردش مطالبات/۳۶۰= دوره وصول مطالبات

 

دوره وصول مطالبات را مستقیماً با استفاده از رابطه زیر نیز می­توان به دست آورد:

  

فروش سالیانه (نسیه)/۳۶۰×متوسط مطالبات= دوره وصول مطالبات

 

 

۳- دوره گردش کالا:

  

بهای تمام شده کالای فروش رفته/۳۶۰×متوسط موجودی کالا= دوره گردش کالا

 

۲/موجودی کالای پایان دوره+موجودی کالای اول دوره= متوسط موجودی کالا

 

دوره گردش کالا مدت زمانی را نشان می­دهد که طول می­کشد تا کالا فروخته شود.

 

متوسط صنعت ‍‍پایین باشد بهتر است.

 

 

۴- نسبت دوره گردش عملیات:

 

دوره وصول مطالبات+دوره گردش کالا=دوره گردش عملیات

 

در مؤسسات تولیدی دوره گردش عملیات از رابطه زیر به دست می­آید.

 

دوره وصول مطالبات+دوره گردش کالا=دوره گردش عملیات

 

  متوسط صنعت: پایین باشد بهتر است.

 

۵- نسبت کالا به سرمایه در گردش:

 

سرمایه در گردش / موجودی کالا = نسبت کالا به سرمایه در گردش

 

نسبت کالا به سرمایه در گردش توانایی مالی واحد تجاری را از نقطه نظر سرمایه گذاری در کالا نشان می­دهد.

 

چنان­چه این نسبت بزرگ­تر از یک باشد حاکی از آن است که موجودی کالا در مقایسه با منابع مالی واحد تجاری رقم بزرگی را تشکیل می­دهد، به عبارت دیگر افزایش حجم کالا متناسب با وضع مالی واحد تجاری نیست.

 

 ۶- گردش سرمایه جاری:

 

 

سرمایه در گردش / فروش خالص = گردش سرمایه جاری

 

 

نسبت گردش سرمایه جاری نشان می­دهد که سرمایه در گردش چگونه در مسیر فروش به کار گرفته شده است و هدف از محاسبه آن، این است که تعیین شود که آیا مقدار سرمایه در گردش کافی و متناسب با حجم فروش و فعالیت واحد تجاری می­باشد یا خیر.

 

 

متوسط صنعت: بالا باشد بهتر است.

 

 

 

 

۷- دوره واریز بستانکاران:

 

دوره واریز بستانکاران نشان­دهنده این است که طول می­کشد تا بدهی به بستانکاران پرداخت گردد و هدف از محاسبه آن، یکی برنامه­ریزی برای پرداخت­ها و تهیه بودجه نقدی و دیگری مقایسه آن با مهلت­های تعیین شده توسط فروشندگان مواد و کالا برای دریافت مطالبات خود ما باشد.دوره واریز بستانکاران با استفاده از رابطه زیر محاسبه می­شود:

 

 

خرید سالانه (نسیه) / ۳۶۰× متوسط حساب بستانکاران = دوره واریز بستانکاران

 

 

۲ / مانده حساب بستانکاران در پایان دوره + مانده حساب بستانکاران در اول دوره = متوسط حساب

بستانکاران

 

 

 

 

۴- نسبت­های سرمایه گذاری:

 

نسبت­های سرمایه گذاری طرز ترکیب سرمایه واحد تجاری را به معنی اعم آن که کلیه منابع مالی را در بر می­گیرد نشان می­دهند. به عبارت دیگر نسبت­های سرمایه­گذاری آنچه را که به صاحبان سرمایه تعلق دارد با سرمایه گذاری­های دیگران در واحد تجاری می­سنجند.

 

مهم­ترین نسبت­های سرمایه گذاری عبارت­اند از:

 

۱- نسبت بدهی ۲- نسبت مالکانه ۳- نسبت پوشش بهره ۴- نسبت بدهی به حقوق صاحبان سرمایه ۵- نسبت دارایی ثابت به حقوق صاحبان سرمایه ۶- نسبت بدهی جاری به حقوق صاحبان سرمایه ۷- نسبت بدهی بلند مدت به حقوق صاحبان سرمایه

 

۱- نسبت بدهی:

 

نسبت بدهی نشان می­دهد که چند درصد از دارایی­های واحد تجاری از طریق بدهی تأمین مالی گردیده است و با استفاده از رابطه زیر به دست می­آید:

 

 

جمع دارایی­ها / جمع بدهی­ها = نسبت بدهی

 

 

هرچه نسبت بدهی کوچک­تر باشد بهتر است زیرا صاحبان سرمایه مشارکت بیشتری در تأمین مالی واحد تجاری داشته­اند.

 

 

متوسط صنعت: پایین باشد بهتر است.

 

 

 

 

 

 

۲- نسبت مالکانه:

 

نسبت مالکانه که نسبت حقوق صاحبان سرمایه به جمع دارایی نیز نامیده می­شود نشان می­دهد که چند درصد از دارایی­های واحد تجاری از محل حقوق صاحبان سرمایه تأمین گردیده است و با استفاده از رابطه زیر به دست می­آید:

 

 

جمع دارایی­ها / جمع حقوق صاحبان سرمایه  =  نسبت مالکانه

 

نسیبت مالکانه قدرت مالی واحد تجاری را از نظر طلبکاران (به خصوص بستانکاران و اعتباردهندگان بلند مدت) مشخص می­کند و هرچقدر بالاتر باشد بیان­گر آن است که واحد تجاری از استحکام بیشتری برخوردار است. حاصل جمع نسبت مالکانه و نسبت بدهی همواره برابر با یک است یعنی اگر نسبت مالکانه ۷۰ درست باشد می­توان نتیجه گرفت که نسبت بدهی ۳۰ درصد است.

 

  

متوسط صنعت: بالا باشد بهتر است.

 

 

 

۳- نسبت پوشش هزینه بهره:

 

نسبت پوشش هزینه بهره واحد تجاری را در تأمین نمودن پرداخت­های هزینه بهره از محل سود عملیاتی نشان می­دهد و با استفاده از رابطه زیر به دست می­آید:

 

 

هزینه بهره / سود قبل از بهره و مالیات = هزینه بهره / سود عملیاتی = نسبت پوشش هزینه بهره

 

 

بالا بودن نسبت پوشش بهره نشان دهنده آن است که واحد تجاری در پرداخت هزینه بهره مشکل ندارد و پایین بودن آن بیانگر آن است که اعتباردهندگان در دریافت بهره در سررسید با ریسک بیشتری مواجه خواهند بود،

در نتیجه واحد تجاری ممکن است برای دریافت واحدهای جدید با مشکلاتی مواجه گردد.

متوسط صنعت: بالا باشد بهتر است.

 

 

۴- نسبت بدهی به حقوق صاحبان سرمایه:

 

نسبت بدهی به حقوق صاحبان سرمایه رابطه بدهی­ها (اعم از جاری و بلندمدت) را با حقوق صاحبان سرمایه نشان می­دهد و با استفاده از رابطه زیر به دست می­آید:

 

 

حقوق صاحبان سرمایه / بدهی­ها = نسبت بدهی به حقوق صاحبان سرمایه

 

 

هرچقدر این نسبت بزرگ­تر باشد، طلبکاران اطمینان کمتری برای وصول مطالبات خود خواهند داشت و معمولاً هنگامی که نسبت مذکور از یک تجاوز کند وضع غیرعادی تلقی می­شود زیرا مفهوم آن این است که در صورت ورشکستگی و انحلال واحد تجاری، طلبکاران به تمامی مطالباتشان نمی­رسند.

 

 

متوسط صنعت: پایین باشد بهتر است.

 

 

۵- نسبت دارایی ثابت به حقوق صاحبان سرمایه:

 

نسبت دارایی ثابت به حقوق صاحبان سرمایه نشان می­دهد که حقوق صاحبان  سرمایه تا چه میزان در دارایی ثابت سرمایه­گذاری شده است و با استفاده از رابطه زیر به دست می­آید:

 

حقوق صاحبان سرمایه / دارایی ثابت = نسبت دارایی ثابت به حقوق صاحبان سرمایه

 

هرچقدر این نسبت بزرگ­تر باشد مفهوم آن این است که درصد بیشتری از دارایی­های ثابت از طریق منابعی غیر از حقوق صاحبان سرمایه از قبیل خریدهای نسیه و یا دریافت وام تحمیل شده است. تحلیل­گران مالی معتقدند که نسبت حقوق نباید از یک بیشتر باشد. چرا که تجاوز این نسبت از یک، حاکی از آن است که قسمتی از مطالبات اشخاص و شرکت­ها از واحد تجاری در دارایی­های ثابت سرمایه­گذاری شده و این­چنین وضعی مسلماً مطلوب نمی­باشد.

 

وضعیت صنعت: زیر یک مطلوب است. (پایین­تر باشد بهتر است.)

 

 

 

۶- نسبت بدهی جاری به حقوق صاحبان سرمایه:

 

هدف از کاربرد این نسبت، تعیین سرمایه وضع شده مطالبات بستانکاران کوتاه مدت است که درصورت بروز خطر چه پوششی برای تأمین مطالباتشان از لحاظ حقوق صاحبان سرمایه پیدا می­کنند. این نسبت با استفاده از رابطه زیر تعیین می­گردد:

 

 

حقوق صاحبان سرمایه / بدهی جاری = نسبت بدهی جاری به حقوق صاحبان سرمایه

 

هرقدر این نسبت پایین­تر باشد مفهوم آن این است که تضمین حقوق بستانکاران بیشتر است.

 

متوسط صنعت: پایین­تر باشد بهتر است.

 

۷- نسبت بدهی بلند مدت به حقوق صاحبان سرمایه

 نسبت بدهی بلند مدت به حقوق صاحبان سرمایه یکی از نسبت­های مهم از نظر ترکیب سرمایه­ای یک واحد تجاری و بیانگر قدرت پرداخت بدهی­های آن در بلند مدت است. این نسبت نشان می­دهد که بدهی­های بلند مدت چه سهمی از حقوق صاحبان سرمایه را در بر می­گیرد و با استفاده از رابطه زیر به دست می­آید:

 حقوق صاحبان سرمایه / بدهی­های بلند مدت = نسبت بدهی بلند مدت به حقوق صاحبان سرمایه

 

 

هرچقدر این نسبت پایین­تر باشد بهتر است زیرا  بیان­گر آن است که واحد تجاری از وضعیت بهتری برخوردار است، مشروط به این که فروش و یا سرمایه گذاری­های بلند مدت واحد تجاری مطلوب باشد.

 

متوسط صنعت: پایین­تر باشد بهتر است.

 

۵- نسبت­های سودآوری:

 

 نسبت­های سودآوری میزان موفقیت واحد تجاری را در تحصیل سود نشان می­دهند و با استفاده از  آن­ها می­توان اثربخشی مدیریت واحد تجاری را مورد ارزیابی قرار داد.

 

مهم­ترین نسبت­های سودآوری عبارت­اند از:

 

۱-  نسبت سود ناخالص ۲- نسبت سود عملیاتی ۳- نسبت سود خالص ۴- بازده حقوق صاحبان سرمایه

 

۵- بازده دارایی ۶- بازده سرمایه در گردش

  

۱- نسبت سود ناخالص:

 نسبت سود ناخالص اثر بخشی مدیریت را در قیمت ­گذاری، ایجاد فروش و کنترل هزینه­های تولید نشان می­دهد و با استفاده از فرمول زیر به دست می­آید:

۱۰۰× فروش خالص / سود ناخالص = نسبت سود ناخالص

 

این نسبت نشان می­دهد که از هر یک ریال فروش، چند درصد سود ناخالص ایجاد شده است، به عبارت دیگر،

از هر یک ریال فروش پس از کسر بهای تمام شده کالای فروش رفته، چند درصد باقی مانده است.

 

 متوسط صنعت: بالا باشد بهتر است.

 

۲- نسبت سود عملیاتی:

 

نسبت سود عملیاتی به عنوان یک معیار کلی کارایی عملیاتی مورد استفاده قرار می­گیرد و نشان دهنده توانایی مدیریت در کنترل هزینه­های عملیاتی می­باشد.

 

۱۰۰× فروش خالص / سود قبل از بهره و مالیات = ۱۰۰× فروش خالص / سود عملیاتی = نسبت سود عملیاتی

 

این نسبت نشان می­دهد که از هر یک ریال فروش پس از کسر بهای تمام شده کالای فروش رفته و هزینه­های عملیاتی چند درصد باقی مانده است.

 

متوسط صنعت: بالا باشد بهتر است.

 

 

 

۳- نسبت سود خالص:

 

نسبت سود خالص که بازده فروش نیز نامیده می­شود نشان می­دهد که از هر یک ریال فروش، چند درصد سود خالص تحصیل گردیده است.

 متوسط صنعت: بالا باشد بهتر است.

 

۴- بازده حقوق صاحبان سهام:

 

بازده حقوق صاحبان سرمایه، رابطه بین سود خالص و سرمایه گذاری صاحبان سرمایه را نشان می­دهد.

 

 ۱۰۰× متوسط حقوق صاحبان سرمایه در طی دوره / سود خالص = بازده حقوق صاحبان سرمایه

 

این نسبت نشان می­دهد که از هر یک ریال سرمایه گذاری انجام شده توسط صاحبان سرمایه، چند درصد سود تحصیل گردیده است.

 متوسط صنعت: بالا باشد بهتر است.

 

۵- بازده دارایی­ها:

 نسبت بازده دارایی میزان موفقیت مدیریت در استفاده از دارایی­ها جهت تحصیل سود را نشان می­دهد و با استفاده از رابطه زیر به دست می­آید:

 ۱۰۰× متوسط دارایی­ها / سود خالص = بازده دارایی­ها

 متوسط صنعت: بالا باشد بهتر است.

 

۶- بازده سرمایه در گردش:

 

بازده سرمایه در گردش، رابطه بین سود خالص و سرمایه در گردش را نشان می­دهد. در صورتی که این نسبت بالا باشد نشان دهنده آن است که واحد تجاری با کمبود سرمایه در گردش مواجه می­باشد.

 

۱۰۰× سرمایه در گردش / سود خالص = بازده سرمایه در گردش

 

متوسط صنعت: پایین باشد بهتر است.

 

 

 

منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *